6 BRYGADA POWIETRZNODESANTOWA
6 DP
Dywizja powstała w 1919 roku. W latach 1919-1920, wzięła udział w walkach toczonych przez Wojsko Polskie z Ukraińcami o Małopolskę Wschodnią. Uczestniczyła również w wojnie polsko-bolszewickiej, w czasie której odznaczyła się szczególnym męstwem w bojach toczonych z oddziałami l Armii Konnej Siemiona Budionnego. Do historii i legendy przeszły zwycięskie bitwy pod Jelnicą, Zamoszem, Szpanowem, Klewaniem, Dubnem i Jarosławiczami.

Za bohaterstwo wykazane w tych bojach, 54 oficerom i żołnierzom nadano Krzyż Orderu Wojennego Virtuti Militari, a 633 Krzyż Walecznych.


Po zakończeniu działań wojennych, Dywizja powróciła do macierzystych garnizonów. Dowództwo, 20pp Ziemi Krakowskiej, 6 pal, 6 bsap, 6 dac oraz 3 bp 12 pp, stacjonowały w Krakowie. Natomiast 16 pp w Tarnowie, a 12 pp w Wadowicach. Silnie związki 6 DP z Krakowem i Małopolską, znalazły swe odbicie w nadaniu 20 pp wyróżniającego miana "Ziemi Krakowskiej".


W 1939 roku 6 DP weszła w skład Armii "Kraków" (Grupa Operacyjna "Boruta"). Po mobilizacji otrzymała zadanie osłony południowego skrzydła Obozu Warownego "Śląsk" oraz kierunków na Kraków i Suchą Beskidzką. W czasie wojny polsko-niemieckiej Dywizja zapisała piękną kartę swych dziejów. W dniach 1-2 września stoczyła krwawą bitwę pod Ćwiklicami i Jankowicami, dzięki której powstrzymany został na krótko marsz kolumn 5 niemieckiej Dywizji Pancernej na Kraków. Po wycofaniu się z Krakowa, Dywizja rozpoczęła odwrót w kierunku Dunajca, gdzie miała przebiegać kolejna linia obrony.
Nad tą rzeką, pod Biskupcami Radłowskimi, rozegrała się w dniach 7-8 września krwawa bitwa, w czasie której poległo ok. 250 żołnierzy. Dywizja została zmuszona do odwrotu przez przeważające siły nieprzyjaciela. Kontynuowała w dalszym ciągu marsz w kierunku Lubelszczyzny, gdzie pod Cieszanowem została otoczona i zmuszona do kapitulacji. Wobec miażdżącej przewagi, dalsza walka nie miała już sensu. O zaciekłości działań bojowych toczonych na szlaku wiodącym od Pszczyny do Cieszanowa, świadczy chociażby to, że w tym czasie 6 DP straciła ok. 75% pierwotnego stanu. Ostatnimi Dowódcami Dywizji byli: gen. bryg. Mieczysław M. SMORAWIŃSKI (zamordowany przez NKWD w Katyniu) oraz gen. bryg. Bernard St. MOND, który dowodził tym Związkiem Taktycznym w tragicznym wrześniu 1939 roku, a później został przez Niemców uwięziony w Oflagu Murnau.

W 1991 roku, po przejęciu przez 6 BDSz tradycji 6 DP, kadra Brygady ufundowała Tablicę Pamiątkową, poświęconą tym wielkim Polakom - patriotom. Natomiast w 1996 roku, 10 batalion desantowo-szturmowy stacjonujący w Rząsce, otrzymał nowy Sztandar, a także przejął tradycje i wyróżniającą nazwę „Ziemi Krakowskiej” po bohaterskim 20 pułku piechoty Ziemi Krakowskiej (w 2001 roku 10 bdsz został rozformowany).

Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych