6 BRYGADA POWIETRZNODESANTOWA
6 PDPD i 6 BDSz
6pbpd16 Pomorska Brygada Powietrzno - Desantowa powstała w 1986 roku z przeformowania elitarnej 6 Pomorskiej Dywizji Powietrzno - Desantowej, stacjonującej w Krakowie (sformowana w 1957r.). W 1989 roku przemianowano ją na 6 Pomorską Brygadę Desantowo – Szturmową, a w dwa lata później na 6 Brygadę Desantowo - Szturmową. W latach 1992 - 1994 Brygada przeszła pierwszą restrukturyzację, która miała na celu dostosowanie tego związku taktycznego do wymogów wynikających ze zmiany sytuacji polityczno - militarnej w Polsce i w Europie (przemiany ustrojowe w kraju, rozwiązanie Układu Warszawskiego i koniec "zimnej wojny"). W 1993 roku weszła w skład Wojsk Aeromobilnych, podległych Dowództwu reaktywowanego Krakowskiego Okręgu Wojskowego. Po rozformowaniu KOW, w styczniu 1999 roku Brygada została podporządkowana Dowództwu Korpusu Powietrzno - Zmechanizowanego, przemianowanego następnie na 2 Korpus Zmechanizowany.

6pbpd2Druga restrukturyzacja Brygady miała miejsce w 2001 roku, kiedy w ramach reformy Sił Zbrojnych RP, zmieniono jej etat i rozformowano, niektóre jednostki (10 batalion desantowo - szturmowy „Ziemi Krakowskiej” i 6 batalion logistyczny im. gen. Ignacego Prądzyńskiego). W związku z rozformowaniem 10 bdsz i przekazaniem koszar w Rząsce 5 pułkowi dowodzenia 2 KZ, Pomnik Patrona Brygady przeniesiono do siedziby Dowództwa, przy ul. Wrocławskiej. Kolejna zmiana podporządkowania Brygady nastąpiła w kwietniu 2004 roku. Odtąd podlega ona bezpośrednio Dowództwu Wojsk Lądowych w Warszawie.

Obecnie w skład 6 BDSz wchodzą: Dowództwo i Sztab (Kraków), 6 batalion dowodzenia im. gen. broni Józefa Kuropieski (Kraków), 6 batalion desantowo - szturmowy im. gen. dyw. Edwina Rozłubirskiego (Gliwice), 16 batalion powietrzno - desantowy6pbpd3 im. gen. bryg. Mariana Zdrzałki (Kraków), 18 Bielski batalion desantowo - szturmowy im. kpt. Ignacego Gazurka (Bielsko - Biała) oraz 6 kompania remontowa, 6 kompania zaopatrzenia i 6 kompania medyczna (stacjonują w Krakowie). Brygada przejęła tradycje 6 Dywizji Piechoty, 1 Samodzielnej Brygady Spadochronowej, 6 Pomorskiej Dywizji Piechoty 1 Armii Wojska Polskiego oraz 6 Pomorskiej Dywizji Powietrzno - Desantowej. W 1989 roku, jako 6 Pomorska Brygada Powietrzno Desantowa, otrzymała Imię gen. bryg. Stanisława F. Sosabowskiego, słynnego Dowódcy 1 SBS z czasów II wojny światowej. Swoje Święto obchodzi w dniu 23 września, na pamiątkę sformowania w Szkocji jej sławnej poprzedniczki, 1 SBS (1941 r.). Brygada posiada od 1994 roku Sztandar, ufundowany przez Weteranów tej Brygady, który zdobi szarfa Orderu Wojennego Virtuti Militari, odziedziczonego po 6 PDP.

Żołnierze - spadochroniarze, którzy uzyskali odpowiednie uprawnienia, noszą Odznakę 6pbpd4Skoczka lub Instruktora Spadochronowego WPD (ustanowioną w 1967r.), która nawiązuje układem graficznym do Bojowego Znaku Spadochronowego, używanego przez spadochroniarzy 1 SBS. Wszyscy żołnierze noszą także na rękawach Oznaki Rozpoznawcze WPD (wprowadzone w 1965r.). Dewizą Brygady jest zawołanie: "Adaces Fortuna Iuvat!" ("Śmiałym szczęście sprzyja!"). Żołnierzy Brygady wyróżnia też bordowy beret, wprowadzony w 1958 roku. Niegdyś formacja ta była jedynym związkiem taktycznym WP, którego żołnierze nosili takie nakrycie głowy, stąd też nazywano spadochroniarzy "Czerwonymi Beretami", która to nazwa przetrwała do dnia dzisiejszego.

W maju 2006 roku Sztandar 6 BDSz ozdobiła wstęga najwyższego holenderskiego odznaczenia wojskowego, Orderu im. Króla Willema I., który został nadany przez Królową Beatrix 1 Samodzielnej Brygadzie Spadochronowej za męstwo wykazane w walkach o wyzwolenie Holandii w 1944 r. Brygada przyjęła to wysokie i zaszczytne odznaczenie, jako spadkobierczyni tradycji i bojowych dokonań swojej sławnej poprzedniczki, która walczyła pod Arnhem i Driel.
6pbpd5 W ciągu minionych 31 lat, spadochroniarze brali wielokrotnie udział w Misjach Pokojowych i Stabilizacyjnych, organizowanych przez ONZ i NATO (począwszy od 1973 roku, kiedy to żołnierze 6 PDPD wzięli udział w misji pokojowej na Synaju). W latach 1995 - 1999, Brygada uczestniczyła aktywnie w realizowaniu przedsięwzięć objętych programem Partnerstwa dla Pokoju, przyjętym przez NATO w 1994 roku. Po włączeniu Polski do NATO, 18 bdsz, wszedł w skład Sił Natychmiastowego Reagowania Sojuszu. Zwarte Oddziały oraz pojedynczy żołnierze - spadochroniarze brali udział w operacjach pokojowych Sojuszu Północnoatlantyckiego na Bałkanach (16 bpd w Bośni - Hercegowinie oraz 18 Bielski bdsz w Kosowie). W dniu 27.08.2003r., ukazał się Rozkaz Dowódcy 2 KZ nr 115, dotyczący przygotowania, przemieszczenia, funkcjonowania i rotacji PKW w składzie Międzynarodowych Sił Stabilizacyjnych w Republice Iraku.

Realizując wytyczne, zawarte w tym rozkazie, Dowódca Brygady polecił przygotować i wdrożyć6pbpd6 w życie program szkolenia spadochroniarzy, wyznaczonych do składu PKW. Szkolenie to rozpoczęło się w dniu 06.10 i trwało do 12.12.2003 roku. Dowództwo 1 Brygady Zmechanizowanej PKW Irak, objął gen. bryg. Edward GRUSZKA.
Wylot Grupy Organizacyjnej nastąpił w dniu 7 stycznia 2004 roku, z Lotniska Kraków – Balice, gdzie spadochroniarzy pożegnali przedstawiciele władz państwowych i wojskowych, a także reprezentanci lokalnych władz administracyjnych i samorządowych Krakowa i Małopolski. W styczniu i lutym, z Krakowa i Katowic odleciały kolejne grupy spadochroniarzy, które szczęśliwie dot6pbpd7arły do Iraku. Służba „Czerwonych Beretów” w tym odległym kraju, trwała do końca lipca 2004 roku. Spadochroniarze okazali się żołnierzami dobrze przygotowanymi do wykonywania zadań w trudnych i niebezpiecznych warunkach, jakie panowały nad Eufratem i Tygrysem. Służba ta, została jednak okupiona bolesnymi stratami. W Iraku poległo 5 naszych żołnierzy. Byli to: kpt. Sławomir STRÓŻAK, por. Daniel RÓŻYŃSKI, kpr. Grzegorz NOSEK, kpr. ndt. Sylwester KUTRZYK i kpr. ndt. Grzegorz RUSINEK. Ich bohaterskie czyny zostały godnie upamiętnione na kartach dziejów Brygady.


Także w III zmianie PKW Irak, uczestniczyła kompania szturmowa 16 batalionu powietrzno – desantowego im. gen. bryg. Mariana ZDRZAŁKI. Począwszy od sierpnia 2004 roku, Dowódca Brygady gen. bryg. Jerzy WÓJCIK, z6pbpd8ostał skierowany do Iraku, gdzie objął Dowództwo 1 Brygady Zmechanizowanej w składzie Wielonarodowej Dywizji Centralno – Południowej. Generał Jerzy WÓJCIK przebywał w Iraku od sierpnia 2004 roku do lutego 2005 roku, zyskując sobie duże uznanie ze strony przełożonych, za wzorowe wykonywanie zadań przez podległą Brygadę.


Udział spadochroniarzy 6 BDSz w działaniach Wielonarodowej Dywizji Centralno – Południowej w Iraku, przyniósł Brygadzie nie tylko sławę i zasłużony rozgłos w kraju i poza jego granicami, ale przede wszystkim wiele cennych doświadczeń. Doświadczenia te, Dowództwo 6pbpd9zamierza wykorzystywać w programowym szkoleniu, jakie prowadzone będzie w najbliższych latach ze stanami osobowymi jednostek.


W roku 2004 kierownictwo MON podjęło decyzję o kontynuowaniu restrukturyzacji i modernizacji Brygady. Założono, że Brygada zostanie rozwinięta do stanu czasu wojny i w pełni uzawodowiona. Na koniec 2006 roku Brygada osiągnęła 70% uzawodowienia (16bpd i 18 bdsz są Oddziałami w pełni zawodowymi). W okresie 2005-2006, Brygada otrzymała także nowe uzbrojenie, wyposażenie i pojazdy (m.in. samochody typu „Hummery” i rakietowe pociski kierowane typu „Spike”). W ten sposób 6 BDSz staje się nowoczesnym Związkiem Taktycznym Wojsk Aeromobilnych.
6pbpd11 W czwartym kwartale 2006r. w oparciu o koncepcję Dowódcy Wojsk Lądowych i zgodnie z Rozkazem Nr Z-245 z dnia 27.10.2006r. „w sprawie przygotowania Zgrupowania Wschód w Składzie Polskiego Kontyngentu 6pbpd10Wojskowego Afganistan w Islamskim Państwie Afganistanu”, rozpoczęło się formowania batalionu manewrowego i szkolenie stanów osobowych 6 BDSz do trudnej i niebezpiecznej misji w Afganistanie. Na dowódcę formowanego batalionu manewrowego, został wyznaczony doświadczony oficer, Dowódca 18 bdsz, ppłk dypl. Adam STRĘK.

Rozpoczęte szkolenie obejmowało trzy etapy. W pierwszym etapie przygotowań przeszkolono wydzielone pododdziały 18 bdsz w zakresie drugich specjalności wojskowych, w zakresie działania w terenie wys6pbpd12okogórskim (szkolenie prowadzili instruktorzy TOPR). Ćwiczenie w terenie wysokogórskim zorganizowano w Tatrach, w Dolinie Chochołowskiej, w listopadzie 2006 roku. Pododdziały szturmowe ćwiczyły współdziałanie ze śmigłowcami z 25 BKP i 49 Pułku Śmigłowców Bojowych. W szczególności doskonalono techniki linowe.

Ćwiczenia miały także na celu przygotowanie żołnierzy do bytowania w trudnych warunkach klimatu wysokogórskiego. Ćwiczenia obserwował osobiście Dowódca Wojsk Lądowych, gen. broni Waldemar SKRZYPCZAK. Etap drugi szkolenia obejmował zgrywanie plutonów, wydzielonych z 6 BDSz i 17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej. W etapie tym przeprowadzono strzelania sytuacyjne (w tym w kamieniołomie w6pbpd13 Trzciańcu). Strzelania prowadzono także w OSPWL w Nowej Dębie, które miały na celu przeszkolenie żołnierzy w posługiwaniu się nowymi rodzajami broni strzeleckiej (mini beryle) z użyciem nowych celowników optycznych, holograficznych i noktowizyjnych. Ćwiczono także jazdę na pojazdach typu „Hummer” i KTO „Rosomak”. Doskonalono ponadto umiejętności w zakresie przeszukiwania opuszczonych budynków (w nieczynnej fabryce „Dezamet”), a także w zakresie ochrony konwojów i tzw. „Vipów”.


W grudniu 2006r. żołnierze 6 BDSz, uczestniczyli w ćwiczeniach na poligonie USA Force w Hohenfels (RFN), pod Norymbergą. Na poligonie tym zostały przez Amerykanów stworzone warunki, 6pbpd14jakie w maksymalnym stopniu przypominają te, z którymi żołnierze zetkną się w Afganistanie (wioski, meczet, jaskinie itp.). W trakcie zajęć żołnierze ćwiczyli rozwiązywanie sytuacji, w jakich mogą uczestniczyć w tym kraju (akcje bojowe, ochrona konwojów, patrolowanie itp.). Ćwiczących żołnierzy odwiedził Minister Obrony Narodowej Radosław SIKORSKI, który bardzo wysoko ocenił poziom wyszkolenia żołnierzy Brygady. Trzeci końcowy etap szkolenia, odbył się w lutym 2007 roku na poligonie w Węgrzynie gdzie zostało przeprowadzone ćwiczenie z dowództwem i sztabem batalionu manewrowego, które będzie prowadził Dowódca 6 BDSz gen. bryg. Jerzy WÓJCIK. Po zaliczeniu tego ćwiczenia certyfikującego batalion uzyskał certyfikat uprawniający do działań w ramach operacji ISAF.
 
W latach 2005 - 2009 roku Brygada  przeprowadziła  z powodzeniem działania na rzecz  profesjonalizacji stanów osobowych i tym samym stała się pierwszą w pełni zawodową jednostką w Wojskach Lądowych.
 
W wyniku realizacji opracowanej w 2007 roku koncepcji transformacji, Brygada
na mocy Decyzji Ministra Obrony Narodowej  nr PF 42/Org/P1 z dnia 29.09.2009r. została w 2009 roku przemianowana na 6  Brygadę Powietrznodesantową. W  tym  też  roku  rozpocząła  się reorganizacja Brygady mająca na celu nadanie jej pierwotnego charakteru związku taktycznego wojsk powietrznodesantowych.
Ministerstwo Obrony Narodowej
Katalog stron wojskowych